Seferîlik Nedir? Seferî Olmak Ne Demek?
Seferîlik, dinen yolcu kabul edilen kişinin yolculuk süresince bazı ibadetlerde kendisine tanınan hüküm ve kolaylıklardan yararlandığı durumdur.
Bu nedenle seferî olmak yalnızca başka bir şehirde bulunmak anlamına gelmez. Bir kişinin seferî sayılıp sayılmamasında yolculuğun mesafesi, yolculuğa fiilen başlanmış olması, gidilen yerde ne kadar kalınacağı ve bazı konularda takip edilen mezhep gibi unsurlar önem taşır.
Seferîlik ne zaman başlar?
Dinen sefer sayılacak bir yolculuğa niyet etmek tek başına seferîlik hükümlerinin başlaması için yeterli değildir. Yolculuğa çıkan kişi, yaşadığı yerleşim yerinin meskûn mahallinden çıktıktan sonra seferîlik hükümlerinden yararlanmaya başlar.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, İstanbul gibi büyükşehirlerde özel araçla yolculuğa çıkanların ikamet ettikleri ilçenin belediye sınırını geçmesini; otobüs, tren, uçak veya gemi gibi toplu ulaşım araçlarıyla yolculuk yapanların ise otogar, gar, havalimanı veya limanı başlangıç noktası kabul edebileceğini belirtmektedir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Seferîliğin başlangıcı nasıl belirlenir?
Seferî olunca namazda ne değişir?
Seferîliğin ibadetlerde oluşturduğu en belirgin değişikliklerden biri dört rekâtlı farz namazların kısaltılmasıdır.
Seferî kişi öğle, ikindi ve yatsı namazlarının dört rekâtlık farzlarını iki rekât olarak kılar. Sabah namazının iki rekâtlık farzı ve akşam namazının üç rekâtlık farzı ise değişmez.
| Vakit | Seferî iken farz | Mukim iken farz |
|---|---|---|
| Sabah | 2 rekât | 2 rekât |
| Öğle | 2 rekât | 4 rekât |
| İkindi | 2 rekât | 4 rekât |
| Akşam | 3 rekât | 3 rekât |
| Yatsı | 2 rekât | 4 rekât |
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Seferîliğin başlangıcı nasıl belirlenir?
Seferî kişi mukim bir imama uyarsa ne olur?
Seferî bir kişi mukim bir imama uyarsa namazını imamla birlikte tam olarak kılar.
Örneğin seferî bir kişi öğle namazında mukim bir imama uyarsa farzı iki rekâtta bırakmaz; imamla birlikte dört rekât olarak tamamlar.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Seferilik, Kasr ve Cem
Seferî kişi imam olabilir mi?
Evet. Seferî kişi hem seferî hem de mukim kişilere imamlık yapabilir.
Seferî imam dört rekâtlı bir farz namazda iki rekât kılar ve selam verir. Mukim olan cemaat ise ayağa kalkarak kalan rekâtlarını tamamlar.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Seferilik, Kasr ve Cem
Yolculukta namazlar birleştirilebilir mi?
Yolculuk sırasında namazı normal şekilde vaktinde kılmanın güç olduğu durumlarda, Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu öğle ile ikindi ve akşam ile yatsı namazlarının cem edilerek kılınabileceğini belirtmektedir.
Öğle ile ikindi kendi aralarında, akşam ile yatsı da kendi aralarında birleştirilebilir. Sabah namazı başka bir namazla birleştirilmez.
Cem; bir sonraki namazın önceki namazın vaktinde kılınması şeklinde cem-i takdim veya önceki namazın sonraki namazın vaktine bırakılması şeklinde cem-i tehir olarak uygulanabilir.
Seferî olunca oruçta ne değişir?
Yolculuk, Ramazan orucunun daha sonra kaza edilmesine imkân veren mazeretlerden biridir.
Sefer mesafesindeki bir yolculuğa çıkacak kişi, şartları oluştuğunda Ramazan orucunu tutmayıp daha sonra kaza edebilir. Bununla birlikte seferî olmak oruç tutmaya engel değildir.
Oruçluyken yolculuğa çıkılırsa ne olur?
Ramazan orucuna niyet etmiş bir kişi gündüz yolculuğa çıkarsa, başka meşru bir mazereti bulunmadığı sürece başladığı orucu tamamlaması gerekir.
Buna rağmen seferîlik başladıktan sonra yolculuk sebebiyle orucunu bozarsa Diyanet'in açıklamasına göre kefaret gerekmez; yalnızca o günün orucunu daha sonra kaza eder.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Ramazan'da oruçluyken yolculuğa çıkan kimse
Seferî kişiye cuma namazı farz mı?
Seferî olan kişi cuma namazı kılmakla yükümlü değildir.
Bununla birlikte cuma namazına katılmasında bir engel yoktur. Cuma namazını kılması hâlinde namazı geçerli olur ve ayrıca öğle namazı kılması gerekmez.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Cuma Namazı ve Zuhr-i Ahir namazının hükmü
Seferî kişi kurban kesmek zorunda mı?
Hanefî mezhebine göre seferî olan kişi kurban kesmekle yükümlü değildir.
Ancak seferî kişi kurban keserse kurbanı geçerlidir ve seferîlik kurban kesmesine engel oluşturmaz.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu ayrıca, başta Şâfiî mezhebi olmak üzere kurbanı sünnet kabul eden görüşlerde seferîlik hâlinde de aynı hükmün devam ettiğini belirtmektedir.
Kaynak: Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu — Yolcunun kurban kesmesi gerekir mi?
Seferîlik ne zaman sona erer?
Seferîlik, kişinin aslî yerleşim yerine dönmesi veya gidilen yerde mezhebine göre mukim sayılmasına yol açacak süre boyunca kalmaya niyet etmesi gibi durumlarda sona erer.
Sefer mesafesi, kalış süresi ve kişinin hangi durumda mukim sayılacağı konusunda ayrıntılar ve mezhepler arasındaki farklılıklar bulunduğu için bu konuyu ayrı bir sayfada ele alıyoruz.
Mukim olmanın ne anlama geldiğini ve seferîlik şartlarını incele →
Seferî olup olmadığınızı hesaplayın
Başlangıç ve varış noktanızı, kalış sürenizi ve mezhebinizi girerek seferîlik durumunuzu hesaplayabilirsiniz.
Seferîlik hesaplayıcısını aç →
Bu sayfada kullanılan kaynaklar
Bu sayfadaki dinî hükümler hazırlanırken T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun aşağıdaki resmî açıklamalarından yararlanılmıştır.